जनकपुरधाम/भदौ ९ गते । जनकपुरधाम उपमहानगरपालिकामा युवालक्षित नीति, कार्यक्रम, बजेट तथा त्यसको कार्यान्वयनसम्बन्धी विवरण सार्वजनिक गर्न माग गर्दै चार युवाले सूचनाको हक (RTI) अन्तर्गत निवेदन दर्ता गरेका छन्।
कानून अध्ययनरत छात्र लव झा, ज्योती ठाकुर (BBS), हुनेन्दर नारायण साह ‘शिवम’ (CSIT) र निशान्त कुमार ओझा (BBA) ले संयुक्त रूपमा उपमहानगरपालिकासँग युवाका नाममा विनियोजन गरिएको बजेट, सञ्चालन गरिएका कार्यक्रम, खर्च विवरण तथा कार्यान्वयनको अवस्थासम्बन्धी सूचना माग गरेका हुन्।
निवेदकहरूले युवाका लागि विनियोजन गरिएको बजेट तथा सञ्चालन गरिएका कार्यक्रमको उद्देश्य, बजेटको आकार, खर्च विवरण, लाभग्राही, कार्यान्वयनको अवस्था र प्राप्त उपलब्धिलगायतका विवरण उपलब्ध गराउन माग गरेका छन्।
नेपालको संविधान, २०७२ को धारा २७ ले प्रत्येक नागरिकलाई आफ्नो वा सार्वजनिक सरोकारको कुनै विषयमा सूचना माग्ने र पाउने हक सुनिश्चित गरेको छ। उक्त संवैधानिक अधिकारलाई कार्यान्वयन गर्न सूचनाको हकसम्बन्धी ऐन, २०६४ तथा सम्बन्धित नियमावलीमा आवश्यक व्यवस्था गरिएको छ।
निवेदक लव झाले युवाका नाममा विनियोजन हुने सार्वजनिक बजेटको प्रभावकारी कार्यान्वयन, पारदर्शिता र जवाफदेहिताका लागि नागरिकले सूचना माग्न तथा सम्बन्धित निकायलाई जिम्मेवार बनाउन आवश्यक रहेको बताए।
उनका अनुसार यो विषय व्यक्तिगत चासोमा मात्र सीमित नभई सार्वजनिक स्रोतको पारदर्शिता, सुशासन, जवाफदेहिता र युवाको अधिकारसँग प्रत्यक्ष जोडिएको विषय हो।
RTI अर्थात् सूचनाको हक राज्यका सार्वजनिक निकायसँग रहेको सार्वजनिक महत्वको सूचना माग्ने र प्राप्त गर्ने नागरिकको कानुनी अधिकार हो। सार्वजनिक बजेट तथा कार्यक्रमबारे जानकारी माग्नु नागरिकको अधिकारसँगै सार्वजनिक निकायलाई पारदर्शी र जवाफदेही बनाउने महत्वपूर्ण माध्यमका रूपमा लिइन्छ।
चार युवाले दर्ता गरेको यो निवेदनले जनकपुरधाम उपमहानगरपालिकामा युवाका लागि छुट्याइएको बजेटको वास्तविक अवस्था, त्यसको खर्च तथा कार्यक्रमबाट युवाले प्राप्त गरेको लाभबारे सार्वजनिक चासो बढाउने विश्वास गरिएको छ।















Discussion about this post