वास्तुशास्त्र अनुसार भान्सा कोठा कुन दिशामा र कसरी राख्ने?

तपाईं घर बनाउँदै हुनुहुन्छ ? अथवा निकट भविष्यमै बनाउने सुरसारमा हुनुहुन्छ ? सामान्यतया जीवनभरमा भएको सबै बचत खर्च गरेर एकपटक बनाइने घर राम्रो, आरामदायी र बलियो हुनु आवश्यक छ। त्यसमा पनि शान्ति महसुस गराउने र समृद्धिदायक भयो सुनमा सुगन्ध हुन्छ। नेपाली समाज भाग्यमा विश्वास गर्छ। शुभ-अशुभको निकै ख्याल गर्छ। त्यसैले घरमा पनि शुभ लक्षणको मेल गराउन सकियो भने मन शान्त रहन्छ, परिवारमा मिलाप रहन्छ। घरमा शुभ लक्षणको मेल कसरी गराउने ? यसका लागि वास्तु शास्त्रले हामीलाई सहयोग गर्छ।

भान्सा अर्थात् किचेन वास्तु शास्त्रमा विविध निर्माणहरुको बारेमा विभिन्न प्रकारका तथ्यहरु वर्णन गरिएको छ । कुनै पनि निर्माण कसरी गर्दा राम्रो हुन्छ भनेर भन्नु नै वास्तु शास्त्रको मूल सिद्धान्त हो ।

आज हामी भान्साघर अर्थात् किचेन घर तथा आवास मा कुन स्थानमा बनाउनु राम्रो हुन्छ भन्ने विषयको चर्चा गर्छौँ । मानिसको शरिर अन्न र पानीको आधारमा नै चल्ने भएकाले भोजन स्वस्थ, शान्त र आनन्दित जीवनको लागि अपरिहार्य मानिन्छ । भोजन या भनौँ खाना यस बिना संसारमा कोही पनि प्राणी जीवित रहन सक्दैन । भोजनको सही व्यालेन्स मिलाउन नसक्दा मानिसहरु बढी अस्वस्थ र तनावमा पर्ने गर्दछन् । एउटै भोजन पनि कसैलाई सुपाच्य र कसैलाई अपाच्य हुने गर्दछ । यस्तो किन हुन्छ त रु वास्तु शास्त्रमा यस्ता विविध विषयहरुलाई समेटिएको छ ।

घर तथा विभिन्न आवासमा भान्साघरलाई पूर्व दक्षिणको दिशा अर्थात् आग्नेय कोणमा राख्नुपर्ने वास्तुको मत रहेको छ । आग्नेय कोण अग्निको स्थान मानिन्छ । त्यसकारण भान्साघरमा आगोको प्रयोग गरिने भएकाले आग्नेय कोणमा भान्सा बनाउनु भनिएको हो । यदि कुनै पनि संरचनामा आग्नेय कोणमा भान्सा घर बनाउन नसकिने अवस्थामा पश्चिम दक्षिणको कुनामा पनि भान्सा घर बनाउन सकिन्छ । पश्चिम दक्षिणको कुनालाई नैऋत्यकोण भनिन्छ । भान्सको लागि नैऋत्यकोण प्रयोग गर्न सकिने भए पनि आग्नेय कोण नै बढी शुभ मानिएको छ ।
भान्सा घरमा खाना बनाउँदा वा कुनै पनि चिज पकाउँदा मिलेसम्म पूर्व फर्केर नै पकाउने गर्नुपर्छ ।

यदी कुनै परिस्थितीका कारण पूर्व फर्कन नमिल्ने अवस्था भएमा भने उत्तर दिशातर्फ फर्केर पनि खाना पकाउन सकिन्छ । आग्नेय कोणमा पूर्व फर्केर पकाएको खानेकुरा खानाले मानिसलाई स्वास्थ्यमा सकारात्मक प्रभाव पार्ने र आयुलाई लामो बनाउने वास्तु शास्त्रको मत रहेको छ । यसरी बनाएको खानालाई पूर्व वा उत्तर तर्फ फर्केर नै खानु राम्रो हुन्छ । पश्चिम फर्केर खाना पकाउनु र खानु लाई सामान्य मानिएको छ । तर दक्षिण तिर फर्केर खाना पकाउनु र खानुलाई निकै अशुभ मानिन्छ । दक्षिण फर्केर बनाएको खानाले स्वास्थ्यमा विभिन्न समस्याहरु आउने गर्दछ । यस्तो खानाले मानिसको आयुलाई पनि कम गराउने शास्त्रहरुको तर्क रहेको छ ।

खाना खाँदा उभिएर कहिल्यै खानु हुँदैन । उभिएर खाना खाने मानिसलाई नशा, प्रेसर, पेट तथा सुगर जस्ता रोगका समस्याहरु हुने गर्दछ । खाएको थालमा हात धुनु र कुल्ला पनि गर्नु हुँदैन । खाएको थालमा हात धुने र कुल्ला गर्नेको सबै संपत्ति नाश भएर जाने शास्त्रहरुको मान्यता रहेको छ । घरमा दरिद्रता नलागोस् भनेर भान्सामा १ गाग्री पानी सँधै राख्नुपर्छ । गाग्रीको पानी भने प्रत्येक दिन परिवर्तन गर्नुपर्दछ । आजभोली सबैको भान्सा कोठामा धारो हुन्छ नै । धारो राख्दा भान्साकोठाको इशान वा पश्चिम दिशामा राख्नु राम्रो हुन्छ भने भान्सा कोठामा ग्याँस चुलो वा पकाउने प्रमुख इन्धनलाई कोठाको आग्नेय कोणमा नै राख्नु राम्रो हुन्छ । भान्सा घर सकेसम्म त आग्नेय कोणमा नै राख्नुपर्छ । यदी कुनै कारणले गर्दा आग्नेय कोणमा राख्न नसकिने अवस्थामा भने आग्नेय कोणमा कुनै घ्यू वा तेलको बत्ती अथवा कुनै इलेक्ट्रिक बल्व बालिदिनाले पनि वास्तु दोष केही हदसम्म कम हुने गर्दछ ।