दसैंको खानपानमा ख्याल गर्नुहोस

काठमाडाैं/कार्तिक ७ गते। दशैंमा रमाइलोसँग खानपान गर्दा अत्यधिक मासु सेवन गरिने हुनाले चाडपर्व सकिनेबित्तिकै पाचन प्रणालीमा असर पर्ने र विभिन्न स्वास्थ्य समस्या देखिने गर्छन्। यसले गर्दा शरीरमा केही साझा स्वास्थ्य समस्याहरू निम्तिन सक्छन्।

यहाँ दशैंपछि देखिने प्रमुख समस्याहरू र तिनीहरूका समाधानका उपायहरू प्रस्तुत गरिएको छ:

प्रमुख समस्याहरू

पाचनसम्बन्धी गडबडी (अपच, ग्यास र एसिडिटी): मासुमा प्रोटिन र चिल्लो पदार्थ अत्यधिक हुने भएकाले यसलाई पचਾउन पेटलाई बढी मेहनत गर्नुपर्छ। यसले गर्दा पेट फुल्ने, बद्हजमी हुने, छाती पोल्ने (एसिडिटी) र कब्जियतको समस्या देखा पर्छ।

यूरिक एसिड र जोर्नीको दुखाइ: रातो मासु (खसी, राँगो आदिको मासु) मा ‘पुरिन’ को मात्रा उच्च हुन्छ। लगातार धेरै मासु खाँदा रगतमा यूरिक एसिडको मात्रा बढेर हात-खुट्टाका जोर्नीहरू दुख्ने समस्या आउन सक्छ।

कोलेस्ट्रोल र रक्तचापमा वृद्धि: तारेको, भुटेको र बोसोयुक्त मासुको अधिक सेवनले शरीरमा खराब कोलेस्ट्रोल (LDL) र रक्तचाप बढाउन मद्दत गर्छ, जसले मुटुको स्वास्थ्यमा नकारात्मक असर पार्छ।

खाद्य विषाक्तता : चाडपर्वको बेला लामो समयसम्म फ्रिज वा बाहिर राखिएको सडेगलिसकेको वा राम्ररी नपाकेको मासु खाँदा बान्ता हुने, पखाला लाग्ने र पेट दुख्ने समस्या हुन सक्छ।

समाधान तथा राहतका उपायहरू

खानपानमा हल्कापन ल्याउने : अब केही दिनका लागि मासुयुक्त र चिल्लो खानेकुरा पूर्ण रूपमा बन्द वा एकदमै कम गर्नुहोस्। दैनिक आहारमा हरिया सागसब्जी, ताजा फलफूल, सलाद र रेसायुक्त (Fiber) खानालाई प्राथमिकता दिनुहोस्। यसले पेट सफा गर्न मद्दत गर्छ।

प्रशष्त मात्रामा पानी पिउने: दिनभरिमा कम्तीमा ८ देखि १० गिलास मनतातो वा साधारण पानी पिउनुहोस्। पानीले शरीरमा जम्मा भएका टक्सिनहरू (विषालु पदार्थ) बाहिर निकाल्न र पाचन प्रणालीलाई सुचारу राख्न सहयोग गर्छ।

घरेलू पेय पदार्थ र हर्बल चिया: जिरा, ज्वानो र अदुवा उमालेको पानी पिउँदा ग्यास, अपच र पेट फुल्ने समस्यामा तुरुन्त राहत मिल्छ। कागती पानी, कागती चिया वा ग्रीन टी सेवन गर्दा पाचन प्रक्रिया बलियो हुन्छ।

शारीरिक गतिविधि र व्यायाम: लामो समयसम्म आराम वा धेरै खाने बानीले शरीर अल्छੀ हुन्छ। बिहान वा साँझ नियमित रूपमा आधा घण्टा हिँड्ने (Walking), हलुका योगा वा व्यायाम गर्ने बानी बसाल्नुहोस्।

औषधिको प्रयोग तथा चिकित्सकको परामर्श: यदि ग्यास, एसिडिटी वा पेटको समस्या अत्यधिक बढेमा घरेलु उपायसँगै चिकित्सकको सल्लाह लिएर सामान्य एन्टासिड औषधि लिन सकिन्छ। यूरिक एसिड वा उच्च रक्तचापका बिरामीहरूले आफ्नो नियमित जाँच गराई आवश्यक परेमा डाक्टरको सल्लाह लिनुहोला।

यदि स्वास्थ्यमा धेरै नै असहजता महसुस भएमा वा लगातार समस्या रहेमा नजिकैको स्वास्थ्य संस्थामा गई जँचाइहाल्नु उचित हुन्छ।