मधेश प्रदेशको शिक्षामा समावेशीताको प्रयत्न र प्रतिफल बिषयक अन्तरक्रिया जनकपुरधाममा सम्पन्न

जनकपुरधाम/असार ११ गते। मधेश प्रदेशको शिक्षामा समावेशिताको अवस्था, उपलब्धि तथा चुनौतीहरूबारे छलफल गर्न आयोजित “मधेश शिक्षा अन्तरक्रिया श्रृङ्खला–२” कार्यक्रम जनकपुरधाममा सम्पन्न भएको छ।

राजर्षि जनक विश्वविद्यालयको शिक्षा नीति तथा अध्ययन केन्द्रको आयोजनामा बिहीबार आयोजित कार्यक्रममा राजर्षि जनक विश्वविद्यालयका उप–प्राध्यापक अशोक साहले “मधेशको शिक्षामा समावेशिताको प्रयत्न र प्रतिफल” विषयमा प्रस्तुतीकरण गर्दै प्रदेशमा शिक्षाको पहुँच विस्तार, समावेशी नीतिको कार्यान्वयन तथा त्यसबाट प्राप्त उपलब्धिहरूबारे प्रकाश पारे।

त्यसैगरी प्रदेश नीति तथा योजना आयोग, मधेश प्रदेशकी पूर्व सदस्य डा. शान्ता मिश्रले “शिक्षा रूपान्तरणका लागि प्रदेश र स्थानीय सरकारले के गर्नुपर्छ ?” विषयमा प्रस्तुति दिँदै शिक्षा क्षेत्रमा सुधारका लागि प्रदेश तथा स्थानीय तहबीच प्रभावकारी समन्वय, पर्याप्त लगानी र गुणस्तरीय शिक्षामा विशेष जोड दिनुपर्ने बताइन्।

प्रस्तुतिपछि आयोजित टिप्पणी सत्रमा शिक्षा अध्येता प्रा. डा. विमल कुइँकेलले शिक्षा सुधारका लागि नीति निर्माण मात्र पर्याप्त नभई त्यसको प्रभावकारी कार्यान्वयनमा पनि ध्यान दिन आवश्यक रहेको धारणा व्यक्त गरे। कार्यक्रममा सहभागीहरूले मधेश प्रदेशको शिक्षा क्षेत्रका चुनौती, अवसर तथा भावी रणनीतिबारे खुला छलफल समेत गरेका थिए।

अन्तरक्रियामा सहभागी मधेश प्रदेशसभा सदस्य रुपा यादवले शिक्षामा समावेशिताको प्रश्न अझै चुनौतीपूर्ण रहेको उल्लेख गर्दै ग्रामीण तथा विपन्न समुदायका बालबालिकालाई गुणस्तरीय शिक्षामा पहुँच सुनिश्चित गर्न विशेष कार्यक्रम आवश्यक रहेको बताइन्। उनले शिक्षा क्षेत्रलाई राजनीतिक प्राथमिकतामा राख्दै बजेट तथा स्रोत–साधनको सुनिश्चितता गर्नुपर्ने धारणा राखिन्।

प्रदेशसभा सदस्य जयनुल राईनले मधेशको शिक्षा प्रणालीमा देखिएका संरचनागत समस्या समाधानका लागि प्रदेश र स्थानीय तहबीचको सहकार्यलाई थप प्रभावकारी बनाउनुपर्ने बताए। उनले विद्यालयको भौतिक पूर्वाधारसँगै शिक्षकको क्षमता अभिवृद्धि र प्रविधिमैत्री शिक्षामा जोड दिनुपर्ने आवश्यकता औँल्याए।

त्यस्तै प्रदेशसभा सदस्य कुवरकान्त झाले शिक्षा क्षेत्रको रूपान्तरण बिना प्रदेशको समग्र विकास सम्भव नहुने उल्लेख गर्दै नीतिगत सुधारसँगै विद्यालय तहमा प्रत्यक्ष प्रभाव पार्ने कार्यक्रम सञ्चालन गर्नुपर्ने बताए। उनले शिक्षामा समावेशिता, गुणस्तर र रोजगारीसँग जोडिएको सीपमूलक शिक्षालाई प्राथमिकता दिनुपर्ने धारणा व्यक्त गरे।

कार्यक्रमको समापन गर्दै शिक्षाविद् टीका भट्टराईले समावेशी र गुणस्तरीय शिक्षा सुनिश्चित गर्न सरकार, शैक्षिक संस्था तथा समुदायबीचको सहकार्य अपरिहार्य रहेको बताए। उनले शिक्षा सुधारका लागि बहुपक्षीय साझेदारी र निरन्तर संवाद आवश्यक रहेको उल्लेख गरे।

कार्यक्रममा शिक्षा तथा संस्कृति मन्त्रालय मधेश प्रदेशका प्रतिनिधि दिलिप मुखिया, शिक्षाविद्, नीति निर्माता, शिक्षा क्षेत्रमा कार्यरत विभिन्न संघसंस्थाका प्रतिनिधि तथा सरोकारवालाहरूको उल्लेखनीय सहभागिता रहेको थियो।

आयोजकका अनुसार मधेश प्रदेशको शिक्षा क्षेत्रसँग सम्बन्धित विविध विषयमा बहस, अध्ययन तथा नीतिगत सुझाव संकलन गर्ने उद्देश्यले अन्तरक्रिया श्रृङ्खला सञ्चालन गरिएको हो। कार्यक्रममा उठाइएका सुझावहरूले आगामी दिनमा प्रदेशको शिक्षा नीतिलाई थप समावेशी, प्रभावकारी र परिणाममुखी बनाउन सहयोग पुग्ने विश्वास व्यक्त गरिएको छ।