सेवानिवृत्तिपछि खुसी र मानसिक शान्ति प्राप्त गर्ने ५ उपाय

काठमाडौ/भदौ २३ गते। अवकाश (सेवानिवृत्ति) लाई प्रायः जीवनको एउटा यस्तो चरणका रूपमा हेरिन्छ, जहाँ व्यावसायिक जिम्मेवारीहरूको अन्त्यसँगै शून्यता महसुस हुन सक्छ। दैनिक कार्यालय जाने, सहकर्मीहरूसँग अन्तरक्रिया गर्ने र कामसँग जोडिएको व्यस्तता अचानक रोकिँदा मानिसहरू आफ्नो समय कसरी बिताउने भन्नेबारे अन्योलमा पर्छन्।

जीवनको यस चरणमा आफ्नो दैनिक तालिका व्यवस्थित गर्नु र काममा व्यस्त रहँदा गर्न नभ्याइएका कार्यहरूका लागि समय निकाल्नु अत्यन्त महत्त्वपूर्ण हुन्छ। यदि तपाईं पनि सेवानिवृत्तिपछि शान्त र खुसीपूर्ण जीवन बिताउन चाहनुहुन्छ भने यी पाँच उपायहरू अपनाउन सक्नुहुन्छ ।

१. मन पर्ने गतिविधिमा संलग्न हुनुहोस्

काममा व्यस्त रहँदाका वर्षहरूमा जिम्मेवारीका कारण आफ्ना रुचि वा सोखहरू पूरा गर्ने समय कम हुन्छ। अवकाशपछि पढ्ने, लेख्ने, सङ्गीत सुन्ने, बगैँचाको काम गर्ने, खाना पकाउने वा आफूलाई मन पर्ने अन्य कुनै पनि रचनात्मक काममा लाग्न सक्नुहुन्छ। पुराना रुचिहरूलाई पुनः निरन्तरता दिँदा मन सक्रिय रहन्छ र यसले एक्लोपन वा शून्यताको भावना कम गर्न मद्दत गर्छ। नयाँ सीप सिक्नका लागि पनि यो एक उत्कृष्ट समय हो।

२. परिवार र साथीभाइसँग समय बिताउनुहोस्

सेवानिवृत्ति पछि सामाजिक सम्बन्ध कायम राख्नु निकै महत्त्वपूर्ण हुन्छ। परिवारसँग समय बिताउनुका साथै पुराना साथीभाइ र आफन्तहरूसँग भेटघाट गरिरहनुपर्छ। दैनिक दिनचर्यामा बिहानको हिँडडुल वा छरछिमेकीहरूसँग साँझपख गरिने छोटो भेटघाटलाई समावेश गर्न सकिन्छ। अरूसँग अन्तरक्रिया गर्दा र आफ्ना अनुभवहरू साटासाट गर्दा मन हलुका हुनुका साथै एक्लोपन हट्छ।

३. स्वास्थ्यका लागि समय निकाल्नुहोस्

सेवानिवृत्तिपछि आफ्नो स्वास्थ्यमा ध्यान दिनु सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुराहरूमध्ये एक हो। आफ्नो शारीरिक अवस्था सुहाउँदो दैनिक हिँडडुल, योग वा हल्का व्यायाम गर्नु लाभदायक हुन्छ। साथै, सन्तुलित आहार अपनाउनुहोस् र नियमित रूपमा स्वास्थ्य जाँच गराउनुहोस्। राम्रो स्वास्थ्यले आफूलाई मन पर्ने गतिविधिहरूको आनन्द लिन सक्षम बनाउँछ।

४. आर्थिक व्यवस्थापन तथा खर्चमा ध्यान दिनुहोस्

सेवानिवृत्तिपछि नियमित आम्दानी बन्द वा सीमित हुने भएकाले खर्च र बचतको पूर्वयोजना बनाउनु आवश्यक छ। आफ्नो मासिक आवश्यकता, स्वास्थ्योपचार खर्च र अन्य जरुरी विषयहरूलाई समेटेर बजेट तयार पार्नुहोस्। ठूला तथा अनावश्यक खर्चहरूबाट बच्नु नै समझदारी हुन्छ।

५. सामाजिक र सामुदायिक गतिविधिमा जोडिनुहोस्

सेवानिवृत्तिपछि आफूलाई पूर्ण रूपमा घरभित्रै सीमित नराख्नुहोस्। आफ्नो रुचि अनुसार कुनै सामाजिक संस्था, क्लब, धार्मिक वा सांस्कृतिक गतिविधि वा सामुदायिक समूहमा आबद्ध हुन सक्नुहुन्छ। यदि कुनै विशेष क्षेत्रमा पर्याप्त अनुभव छ भने त्यो ज्ञान अरूसँग बाँडेर समयको सदुपयोग गर्न सकिन्छ। बालबालिकालाई पढाउने, सामाजिक कार्यमा सघाउने वा खाँचोमा परेकाहरूलाई मद्दत गर्ने जस्ता कार्यले जीवनमा नयाँ ऊर्जा र सन्तुष्टि प्रदान गर्छन्।