जनकपुरधाममा दुई अर्बभन्दा बढीको शहरी पूर्वाधार अभियान, १ अर्ब ६५ करोडको टेन्डर आह्वान

धनुषा/जेठ १६ गते । वर्षौंदेखि जीर्ण सडक, अव्यवस्थित नाला, फुटपाथको अभाव तथा वर्षायाममा हुने डुबान समस्याबाट प्रभावित जनकपुरधामलाई आधुनिक, सुरक्षित र व्यवस्थित शहरका रूपमा विकास गर्ने लक्ष्यसहित ठूलो पूर्वाधार निर्माण अभियान सुरु गरिएको छ ।

जनकपुरधाम उपमहानगरपालिकाको पहल तथा नेपाल सरकार र एशियाली विकास बैंक (एडीबी) को सहयोगमा सञ्चालित ‘अर्बन रेजिलियन्स एण्ड लिभेबिलिटी इम्प्रुभमेन्ट प्रोजेक्ट (यूआरएलआईपी)’ अन्तर्गत १ अर्ब ६५ करोड रुपैयाँभन्दा बढी लागतको सडक, नाला, फुटपाथ तथा सडक सौन्दर्यीकरणसम्बन्धी निर्माण कार्यका लागि अन्तर्राष्ट्रिय बोलपत्र आह्वान गरिएको हो ।

उपमहानगरपालिकाका अनुसार परियोजनाअन्तर्गत मुख्य तथा सहायक सडकको स्तरोन्नति, आधुनिक ढल तथा ड्रेनेज प्रणाली निर्माण, व्यवस्थित फुटपाथ, सडक सुरक्षा संरचना तथा रोड फर्निचर जडान गरिनेछ । यसले जनकपुरधामको शहरी पूर्वाधार विकासमा महत्वपूर्ण परिवर्तन ल्याउने अपेक्षा गरिएको छ । परियोजनामा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरका निर्माण कम्पनीहरूलाई सहभागी हुन आह्वान गरिएको छ।

बोलपत्रमा सहभागी कम्पनीको न्यूनतम वार्षिक कारोबार ९.४१७ मिलियन अमेरिकी डलर हुनुपर्ने, पर्याप्त वित्तीय क्षमता भएको तथा यस्तै प्रकृतिका ठूला पूर्वाधार आयोजना सम्पन्न गरेको अनुभव अनिवार्य गरिएको छ । साथै ०.१८८ मिलियन अमेरिकी डलर बराबरको बिड सेक्युरिटी पेश गर्नुपर्ने व्यवस्था गरिएको छ । बोलपत्र पेश गर्ने अन्तिम मिति ७ जुलाई २०२६ तोकिएको छ ।

उपमहानगरपालिकाका स्रोतका अनुसार हालको १ अर्ब ६५ करोड रुपैयाँ बराबरको टेन्डरपछि करिब ५० करोड रुपैयाँको अर्को पूर्वाधार प्याकेजको बोलपत्र पनि छिट्टै आह्वान गरिने तयारी छ । यससँगै जनकपुरधाममा शहरी पूर्वाधार विकासका लागि दुई अर्ब रुपैयाँभन्दा बढीको लगानी भित्रिने अनुमान गरिएको छ ।

जनकपुरधाम उपमहानगरपालिकाका प्रमुख मनोजकुमार साहले परियोजनालाई शहरको दीर्घकालीन विकास यात्राको महत्वपूर्ण उपलब्धिका रूपमा चित्रण गरेका छन् । उनका अनुसार धार्मिक, सांस्कृतिक तथा पर्यटकीय दृष्टिले अन्तर्राष्ट्रिय महत्व बोकेको जनकपुरधाम पूर्वाधार विकासको हिसाबले अझै धेरै चुनौतीसँग जुधिरहेको छ ।

उनले वर्षौंदेखि बिग्रिएका सडक, पैदल यात्रुका लागि सुरक्षित फुटपाथको अभाव तथा अव्यवस्थित नालाको समस्यालाई समाधान गर्ने उद्देश्यले निरन्तर पहल गरिएको र त्यसकै परिणामस्वरूप परियोजना कार्यान्वयनको चरणमा पुगेको बताए । मेयर साहका अनुसार परियोजनाको उद्देश्य सडक निर्माणमा मात्र सीमित नभई समग्र शहरी व्यवस्थापनलाई व्यवस्थित बनाउनु हो । सडकसँगै प्रभावकारी ड्रेनेज प्रणाली, पैदल यात्रुको सुविधा, सडक सुरक्षा तथा शहरी सौन्दर्यीकरणलाई समान प्राथमिकता दिइएको उनले बताए ।

परियोजनाको कार्यान्वयनमा पारदर्शिता, गुणस्तर र समयसीमालाई विशेष महत्व दिइने उनले स्पष्ट पारे। सार्वजनिक स्रोत र अन्तर्राष्ट्रिय साझेदारको लगानीबाट निर्माण हुने संरचनामा कुनै सम्झौता नगर्ने तथा गुणस्तरहीन काम, ढिलासुस्ती वा अनियमितता भए कडा निगरानी गरिने उनको भनाइ छ ।

हाल जनकपुरधामका अधिकांश सडक वर्षायाममा हिलाम्य हुने, सामान्य वर्षामा पनि पानी जम्ने तथा पैदल यात्रुहरूले सुरक्षित रूपमा आवतजावत गर्न नसक्ने समस्या झेलिरहेका छन् । मुख्य बजार क्षेत्र, धार्मिक स्थल आसपास तथा घना बस्ती भएका वडाहरूमा नाला र फुटपाथको अभावले सर्वसाधारणलाई दैनिक सास्ती हुने गरेको छ ।

स्थानीयवासीहरूले परियोजना प्रभावकारी रूपमा सम्पन्न भए यातायात व्यवस्थापन, सरसफाइ, व्यापारिक गतिविधि र पर्यटन क्षेत्रमा सकारात्मक प्रभाव पर्ने विश्वास व्यक्त गरेका छन्। धार्मिक पर्यटकहरूको प्रमुख गन्तव्यका रूपमा रहेको जनकपुरधाममा आधुनिक पूर्वाधार निर्माणले आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटन प्रवद्र्धनमा समेत योगदान पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ । यद्यपि विगतका केही विकास निर्माण आयोजनामा ढिलासुस्ती, गुणस्तरसम्बन्धी प्रश्न तथा विभिन्न विवाद देखिएकाले यस परियोजनाप्रति उत्साहसँगै सतर्कता पनि रहेको छ ।

शहरी विकासका जानकारहरूका अनुसार यस्ता ठूला परियोजनाको सफलता बजेटको आकारले मात्र तय हुँदैन। निर्माणको गुणस्तर, निर्धारित समयभित्र काम सम्पन्न गर्ने क्षमता, प्रभावकारी अनुगमन, प्राविधिक मापदण्डको पालना तथा सरोकारवालाबीचको समन्वयले मात्र अपेक्षित परिणाम दिन सक्छ । धार्मिक, सांस्कृतिक र ऐतिहासिक पहिचान बोकेको जनकपुरधामलाई आधुनिक शहरी पूर्वाधारयुक्त शहरका रूपमा रूपान्तरण गर्ने लक्ष्यसहित अघि बढाइएको यो परियोजना अहिले जनकपुरवासीका लागि आशाको केन्द्र बनेको छ । योजना सफलतापूर्वक कार्यान्वयन भए आगामी केही वर्षमै जनकपुरधामको सडक, नाला, फुटपाथ तथा समग्र शहरी व्यवस्थापनमा उल्लेखनीय परिवर्तन देख्न सकिने अपेक्षा गरिएको छ ।