पुराना घरहरू भित्र आँगन किन हुन्थ्यो ? वास्तविक कारण छ धेरै रोचक

काठमाडौं, ३ असार । जब हामी पुरानो समयका घरहरूको बारेमा सोच्दछौं, सबैभन्दा पहिले दिमागमा आउने कुरा भनेको घरको केन्द्रीय भाग अर्थात आँगनको हो।

खासमा यो केवल खाली ठाउँ मात्र थिएन, यो त सम्पूर्ण परिवारको जीवनको अभिन्न अंग थियो। यहाँ मानिसहरूले बिहान सबेरै सूर्य देवलाई जल अर्पण गर्थे र दिनभरी यो पारिवारिक कुराकानी र कामको केन्द्रित हुने गर्दथ्यो ।

साँझ सम्ममा यो आँगन बच्चाहरू खेल्ने र वृद्धवृद्धाहरू बसेर चिया पिउने ठाउँ बन्थ्यो । तर के तपाईंले कहिल्यै सोच्नुभएको छ कि प्राचीन समयमा घरहरूको बीचमा आँगन किन बनाइन्थ्यो ? जो आजका शहरहरूमा यो परम्परा लगभग लोप भइसकेको छ। पहिलेका समयमा घरभित्र आँगनहरू निर्माण गर्नुको पछाडिको विशेष कारणहरू अन्वेषण गरौं।

घरमा भेन्टिलेसन र प्रकाशको लागि

प्राचीन समयमा सबैतिर बिजुली उपलब्ध थिएन। त्यसैले प्राकृतिक प्रकाश र ताजा हावा प्रदान गर्न आँगनहरू निर्माण गरिन्थ्यो। यसले घरमा घामको किरण प्रवेश गर्न पाउँथ्यो र कोठाहरूमा राम्रो हावा परिसंचरण कायम राख्थ्यो। धेरै मानिसहरूले आँगनमा बिरुवाहरू पनि रोप्थे, जसले वातावरणलाई शीतल र ताजा राख्थ्यो।

महिलाहरूको लागि निजी ठाउँ
प्राचीन समयमा महिलाहरू प्रायः आफ्नो घरमा सीमित थिए। त्यसैले आँगनले उनीहरू आराम गर्न र ताजा हावाको आनन्द लिन सक्ने ठाउँको रूपमा काम गर्‍यो। यसले उनीहरूका लागि सुरक्षित र निजी ठाउँको रूपमा काम गर्‍यो।

चाडपर्व र खुशी मनाउने ठाउँ
घरका ठूला र साना कार्यक्रमहरू प्रायः आँगनमा मनाइन्थ्यो। विवाहदेखि अन्य शुभ अवसरहरूमा, आँगनले मानिसहरूलाई एकै ठाउँमा ल्याउने ठाउँको रूपमा काम गर्थ्यो।

प्रकृतिसँग जोडिने तरिका
आँगनले मानिसहरूलाई घर भित्र हुँदा पनि प्रकृतिको नजिक महसुस गर्न अनुमति दियो। यसले आकाशको दृश्य, वर्षाको आनन्द र रातमा ताराहरू हेर्न पनि सुबिधा दिएको थियो ।