दलित बालबालिकालाई शिक्षामा समान अवसर दिन तीनै तहका सरकारबीच समन्वयमा जोड

धनुषा/भदौ २२ गते। दलित बालबालिकाको शिक्षा, अधिकार तथा सामाजिक सुरक्षाका सवालमा राज्यका निकाय र समुदायबीच प्रभावकारी समन्वय आवश्यक रहेको सरोकारवालाहरूले बताएका छन्।

दलित महिला सङ्घ धनुषाले जनकपुरधाममा आयोजना गरेको ‘दलित बालबालिकाका सवाल र सरोकारवाला निकायको भूमिका’ विषयक कार्यक्रममा सहभागी वक्ताहरूले दलित बालबालिकालाई विद्यालयमा नियमित गराउन, विद्यालयमा हुने विभेद अन्त्य गर्न तथा समान अवसर उपलब्ध गराउन स्थानीय तहदेखि राज्यका सबै निकाय जिम्मेवार हुनुपर्नेमा जोड दिएका हुन्।

कार्यक्रममा जनकपुरधाम उपमहानगरपालिकाका नगरप्रमुख मनोजकुमार साहले कुनै पनि विद्यार्थी विद्यालयबाहिर रहन नहुने बताए। उनले उपमहानगरपालिकाका तीन वटा वडामा अनौपचारिक शिक्षा सञ्चालन भइरहेको जानकारी दिँदै विद्यालयबाहिर रहेका बालबालिकालाई विद्यालयसम्म ल्याउन स्थानीय तहले पहल गरिरहेको बताए।

नगरप्रमुख साहका अनुसार जनकपुरधाममा अझै करिब ६ सय बालबालिका विद्यालयबाहिर रहेको तथ्याङ्क छ। उनीहरूलाई विद्यालयमा ल्याउन विशेष पहल भइरहेको उनले जानकारी दिए।

उज्यालो समाज नेपालका निर्देशक अमित मिश्राले दलित बालबालिकाको शिक्षामा पहुँच बढाउन केवल विद्यालय खोल्नु मात्र पर्याप्त नभई उनीहरूलाई विद्यालयमा टिकाइराख्ने वातावरण निर्माण गर्नुपर्ने बताए। उनले परिवार, विद्यालय, समुदाय तथा स्थानीय सरकारबीच समन्वय हुन नसक्दा बालबालिकाले शिक्षा, अधिकार र सामाजिक सुरक्षाका अवसरबाट वञ्चित हुनुपर्ने अवस्था रहेको उल्लेख गरे।

मिश्राले दलित बालबालिकामाथि हुने विभेद अन्त्यसँगै अभिभावकलाई शिक्षाको महत्वबारे सचेत बनाउनुपर्नेमा जोड दिए। उनका अनुसार बालबालिकालाई विद्यालयमा नियमित गराउने, विद्यालय छाड्ने अवस्था रोक्ने र उनीहरूको अधिकार सुनिश्चित गर्ने विषयमा सबै सरोकारवाला निकायले साझा जिम्मेवारीका रूपमा काम गर्न आवश्यक छ।

दलित महिला सङ्घ धनुषाका अध्यक्ष सरस्वती मण्डलले सामाजिक सञ्जालको दुरुपयोग बढ्दै गएकाले बालबालिकालाई यसको सकारात्मक प्रयोगबारे सचेत गराउनुपर्ने बताइन्। उनले बालबालिकालाई पढाइतर्फ आकर्षित गर्न परिवार, विद्यालय र समुदायले विशेष ध्यान दिनुपर्नेमा जोड दिइन्।

जनकपुरधाम उद्योग वाणिज्य सङ्घकी उपाध्यक्ष रिंकु कुमारी साहले दलित बालबालिकालाई पहिचानका आधारमा नभई समान नागरिकका रूपमा हेर्ने सोचको विकास आवश्यक रहेको बताइन्।

आसमान नेपालकी सुजिता ठाकुरले दलित समुदायका बालबालिकामा विद्यालय छाड्ने प्रवृत्ति अझै रहेको बताउँदै यसको प्रमुख कारणमध्ये अभिभावकमा शिक्षाको महत्वबारे पर्याप्त जानकारी नहुनु र विद्यालयमा हुने विभेद रहेको बताइन्।

कार्यक्रममा बाल क्लबकी प्रतिनिधि पत्रिका कुमारी महरा र चाहतकुमारी दासले बालबालिकामाथि हुने हिंसा तथा विभेद अन्त्य गर्न सबै पक्ष मिलेर काम गर्नुपर्ने बताए।

वक्ताहरूले दलित बालबालिकालाई शिक्षामा समान पहुँच, विद्यालयमा विभेदरहित वातावरण, सीपमूलक शिक्षा तथा बालअधिकारको प्रभावकारी कार्यान्वयनका लागि तीनै तहका सरकारबीच समन्वय आवश्यक रहेको धारणा राखेका थिए।

कार्यक्रममा माइती नेपाल धनुषाका पुरुषोत्तम यादव, उज्यालो समाज नेपालका निर्देशक अमित मिश्रा, आसमान नेपालकी सुजिता ठाकुर, मुक्ति नेपालका बिनोद महरा, जनकपुरधाम उद्योग वाणिज्य सङ्घकी उपाध्यक्ष रिंकु कुमारी साह, जिल्ला बाल सञ्जाल धनुषाका शिवकुमार सदा लगायत विभिन्न सङ्घसंस्थाका प्रतिनिधि, पत्रकार तथा सरोकारवालाहरूको उपस्थिति रहेको थियो।