जनकपुरधाम/असार ३१ गते। जनकपुरधाममा मधेश प्रदेशका विभिन्न जिल्लाका युवाहरूले आफ्ना व्यक्तिगत स्मृति, पहिचान, पुख्र्यौली विरासत र समुदायका नसुनिएका कथालाई सिर्जनात्मक अभिव्यक्तिमा रूपान्तरण गर्ने उद्देश्यले सातदिने कथाकथन कार्यशालामा सहभागिता जनाएका छन्।
शान्ता फाउन्डेशनको आयोजनामा जनकपुरस्थित कल्चरल भिलेजमा असार २६ गतेदेखि सञ्चालन भइरहेको कार्यशालामा १८ देखि ३५ वर्ष उमेर समूहका १५ जना युवाको सहभागिता रहेको छ। युरोपेली संघको सहयोगमा सञ्चालित ‘परिवर्तनको आवाजः सिर्जनशीलता, पहिचान र अभियानमार्फत भविष्य निर्माण’ परियोजनाअन्तर्गत आयोजना गरिएको कार्यशाला शान्ता फाउन्डेशन, एफसीए नेपाल र दलित लाइभ्स म्याटर ग्लोबल अलायन्सको साझेदारीमा सञ्चालन भइरहेको हो।
कार्यशालामा दलित, महिला, मधेशी, अपाङ्गता भएका व्यक्ति तथा अन्य सीमान्तकृत समुदायका युवाले आफ्ना अनुभव, संघर्ष र समुदायका नसुनिएका कथालाई लेखन, चित्रकला र कथावाचनमार्फत अभिव्यक्त गरिरहेका छन्।
लेखक मुना गुरुङ र कलाकार लवकान्त चौधरीले सहजीकरण गरिरहेको कार्यशालामा सहभागीलाई कथा लेखन, कथन र सिर्जनात्मक अभिव्यक्तिका विभिन्न विधिबारे प्रशिक्षण दिइएको छ। व्यक्तिगत अनुभवलाई अर्थपूर्ण कथामा रूपान्तरण गर्ने, फरक आवाजलाई सम्मान गर्ने तथा व्यक्तिगत कथालाई सामाजिक सन्दर्भसँग जोड्ने अभ्यास गराइएको आयोजकले जनाएको छ।
कार्यशालाका क्रममा वातावरण संरक्षणकर्मी तथा सांस्कृतिक अभियन्ता देव नारायण मण्डल र लेखक एवं समालोचक नित्यानन्द मण्डलले अतिथि वक्ताका रूपमा सहभागीहरूसँग संवाद गरेका छन्। उनीहरूले समुदायका मौखिक इतिहास, सांस्कृतिक सम्पदा, सामाजिक न्याय, संरचनात्मक विभेद र समुदायको सशक्तीकरणका विषयमा अनुभव साझा गर्दै युवाहरूलाई आफ्ना कथामार्फत परिवर्तनको बहस अघि बढाउन प्रेरित गरेका छन्।
कार्यशालाको पहिलो दिन सहभागीहरूले ‘मेरो नाम पछाडिको कथा’ र ‘बाल्यकालको घरको नक्सा’ जस्ता अभ्यासमार्फत आफ्ना स्मृति र पहिचानको खोजी गरेका थिए। त्यसपछि समुदाय, पुख्र्यौली ज्ञान, दृश्य कथन, तस्बिर र शब्दबीचको सम्बन्ध तथा सामाजिक यथार्थसँग जोडिएका विषयमा विभिन्न सिर्जनात्मक अभ्यास सञ्चालन गरिएको थियो।
चौथो दिन सहभागीहरूले जनकपुर नारी विकास केन्द्रको भ्रमण गरी मिथिला चित्रकला, स्थानीय मौखिक इतिहास र परम्परागत ज्ञानबारे जानकारी लिँदै सामूहिक रूपमा मिथिला चित्रसमेत निर्माण गरेका थिए। पाँचौँ दिन परम्परागत वाद्ययन्त्र ‘पिलारु’ मार्फत संगीत, संस्कृति र स्मृतिबीचको सम्बन्धबारे छलफल गरिएको थियो भने छैटौँ दिन सहभागीहरूले आफ्ना कथालाई अन्तिम रूप दिएका छन्।
कार्यशालाको अन्तिम दिन साउन १ गते ‘साधना उत्सव’ आयोजना गरिनेछ। उत्सवमा सहभागीहरूले आफ्ना हस्तनिर्मित डायरी, कविता, चित्रकला तथा डिजिटल कथाहरू सार्वजनिक रूपमा प्रस्तुत गर्दै आफ्नो सिर्जनात्मक यात्रा साझा गर्ने कार्यक्रम रहेको छ।
आयोजकका अनुसार कार्यशालाले युवाहरूलाई कथा लेखन र कथनको सीप विकास गर्नुका साथै आफ्ना व्यक्तिगत अनुभव, सामाजिक भोगाइ र समुदायसँग जोडिएका विषयलाई सिर्जनात्मक रूपमा अभिव्यक्त गर्ने अवसर प्रदान गरेको छ। यसमार्फत मधेशका विविध समुदायका युवाबीच समावेशी संवाद र सामाजिक परिवर्तनको नयाँ आधार निर्माण गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।
Discussion about this post