अचानक बाढी र पहिरोमा परिहालेमा जाेगिनुहाेस् यसरी

काठमाडाैं/असोज ९ गते । हाल देशभर मनसुनी वायुका साथै पश्चिमी वायुको पनि आंशिक प्रभाव रहेको छ। साथै मङ्गालको खाडीमा बनेको बलियो न्यून चापीय क्षेत्र भारतको उत्तर आन्ध्र प्रदेश तथा दक्षिण ओडिशा आसपासमा रहेको छ। यो प्रणाली सुरुमा बलियो न्यून चापीय क्षेत्रकै रूपमा कायम रहँदै उत्तर-पश्चिमतर्फ सर्ने सम्भावना रहेको छ भने त्यसपछि आगामी २४ घण्टामा उत्तर-उत्तरपश्चिमतर्फ सर्दै क्रमशः कमजोर हुने सम्भावना छ। त्यसैले देशैभरी ४ दिन भिषण बर्षा हुनेछ ।

जसका कारण बाढी र पहिरोकाे धेरै सम्भावना रहेकाे छ । जुन प्राकृतिक विपद् भए पनि पूर्वतयारी र समयमै सजगता अपनाउन सके यसबाट हुने धनजनको क्षतिलाई धेरै हदसम्म कम गर्न सकिन्छ।  बाढी र पहिरोबाट जोगिन अपनाउनुपर्ने उपायहरूलाई तीन चरणमा विभाजन गरेर हेर्न सकिन्छ ।

१. विपद् आउनुअघि (पूर्वतयारी)

जोखिमको पहिचान: आफ्नो घर, बस्ती वा खेतबारी बाढी र पहिरोको जोखिममा छ कि छैन भन्ने कुराको पहिचान गर्नुहोस्।

मौसम र समाचारमा ध्यान: वर्षाको मौसममा नियमित रूपमा जल तथा मौसम विज्ञान विभागको सूचना, रेडियो, टिभी वा मोबाइलमा आउने चेतावनी सन्देश (SMS) नियन्त्रित रूपमा सुनौँ र हेरौँ।

बिकल्प र सुरक्षित स्थानको पहिचान: बाढी वा पहिरो आइहालेमा तुरुन्तै जाने सुरक्षित ठाउँ (उकालो वा उच्च भू-भाग) पहिले नै तय गरिराख्नुहोस्।

संकटकालीन झोला (Emergency Bag) तयार पार्ने:

सुक्खा खानेकुरा (चिउरा, दालमोठ, बिस्कुट आदि) र पिउने पानी

प्राथमिक उपचारका औषधि, टर्चलाइट, सानो रेडियो र पावर बैंक

महत्त्वपूर्ण कागजातहरू (नागरिकता, जग्गाधनी पुर्जा, पासपोर्ट आदि) लाई प्लास्टिक वा वाटरप्रूफ झोलामा सुरक्षित राख्ने।

स्थानीय वातावरण संरक्षण: घर वा बस्तीवरिपरि रूख-बिरुवा रोप्ने र भिरालो जमिनमा रुख नकाट्ने। ढल तथा पानी बग्ने नालाहरू नियमित सफा राख्ने।

२. बाढी वा पहिरो आउँदा/आउन लागेमा (तुरुन्तै गर्नुपर्ने काम)

सुरक्षित ठाउँतर्फ लाग्ने: बाढीको सतह बढ्न थालेमा वा पहिरो खस्ने लक्षण (जस्तै: जमिन थर्कने, रुख ढल्किने, घरका भित्ता/जमिन फुट्ने, खोलाको पानी अचानक धमिलो हुने वा सुक्ने) देखिएमा तुरुन्तै सुरक्षित र उच्च स्थानतिर जानुहोस्।

पैदल वा गाडीबाट बाढी तर्न खोज्ने भूल नगर्ने: बग्दै गरेको पानीको गहिराइ र गति अनुमान गर्न गाह्रो हुने भएकाले भेल वा बाढी आएको खोला/सडक पार नगर्नुहोस्।

विद्युतीय उपकरण र ग्यास बन्द गर्ने: घर छाड्नुअघि मुख्य बिजुलीको स्विच (मेन स्विच) र ग्यासको सिलिन्डर बन्द गर्नुहोस्।

बालबालिका, जेष्ठ नागरिक र अपाङ्गता भएका व्यक्तिको प्राथमिकता: टोलीमा भए साना बालबालिका, वृद्धवृद्धा र असक्तहरूलाई पहिला सुरक्षित ठाउँमा पुर्‍याउनुहोस्।

३. विपद्पश्चात् (होसियार रहनुपर्ने कुराहरू)
सुरक्षित नभएसम्म घर नफर्कने: स्थानीय प्रशासन वा उद्धार टोलीले स्थिति सुरक्षित छ नभनेसम्म पहिरोग्रस्त क्षेत्र वा बाढी प्रभावित घरमा नफर्कनुहोस्।

पानी उमालेर वा विशोधन गरेर मात्र पिउने: बाढीपछि खानेपानीका मुहान दूषित हुने भएकाले झाडापखाला, हैजा जस्ता रोगबाट बच्न पानी उमालेर वा पियुष/क्लोरीन हालेर मात्र पिउनुहोस्।

भत्किएका संरचना र तारहरूबाट टाढा रहने: लडेका बिजुलीका पोल, चुँडिएका तार र कमजोर बनेका संरचना नजिक नजानुहोस्।

सहायताका लागि सम्पर्क गर्ने: उद्धार वा राहतका लागि स्थानीय प्रहरी (१००), नेपाल रेडक्रस, वा स्थानीय विपद् व्यवस्थापन समितिलाई खबर गर्नुहोस्।