जनकपुरधाम/भदौ २२ गते । जनकपुरधामसहित मिथिला क्षेत्रमा आजदेखि पितृ तर्पण अर्थात् सोह्र श्राद्ध सुरु भएको छ। भाद्र कृष्ण औंसीलाई पितृ औंसी वा कुवेर औंसीका नामले चिनिन्छ, जसलाई दिवंगत पितृ–पूर्वजप्रति श्रद्धा अर्पण गर्ने विशेष दिनका रूपमा मनाइन्छ।
जनकपुरधामका विभिन्न पोखरी तथा तीर्थस्थलमा बिहानैदेखि स्नान, पिण्डदान र तर्पण गर्ने श्रद्धालुहरूको ठूलो भीड लागेको छ। धार्मिक विश्वासअनुसार पितृलाई स्मरण गरी तर्पण, पिण्डदान र ब्राह्मणलाई दान गरे पश्चात् पितृ तृप्त भई सन्तानलाई दीर्घायु, समृद्धि र धर्मपथमा अगाडि बढ्ने आशीर्वाद दिने मान्यता छ।
यस अवसरमा श्रद्धालुहरूले नजिकका पोखरी, नदी, तलाउ वा आफ्नै घरआँगनमा जलाशय बनाएर स्नान गरी तिल, जल, दूध, कुश र पिण्ड अर्पण गर्दै पितृलाई तृप्त पार्ने परम्परा निभाउँदै आएका छन्। घरमा अशुभ हट्ने, कुलको रक्षक शक्तिको कृपा प्राप्त हुने र परिवारमा शान्ति तथा प्रगति हुने धार्मिक मान्यता रहिआएको छ।
पौराणिक ग्रन्थहरूमा महर्षि अत्रि, अगस्त्यलगायत ऋषिमुनिहरूले पितृ तर्पणको महत्व प्रतिपादन गरेका छन्। महाभारतकालमा पनि पितामह भीष्मले धर्मराज युधिष्ठिरलाई श्राद्ध र तर्पणलाई पितृ ऋण तिर्ने प्रमुख उपायका रूपमा व्याख्या गरेका थिए। पुराणहरूमा श्राद्ध नगरे कुल नाश हुने र सन्तानलाई बाधा पर्ने उल्लेख पाइन्छ।
धार्मिक कर्मकाण्डसँगै पितृ तर्पणलाई सामाजिक र पारिवारिक मूल्यसँग जोडिएको पर्वका रूपमा पनि लिइन्छ। यसले पितृप्रतिको कृतज्ञता व्यक्त गर्ने मात्र नभई परम्पराको निरन्तरता दिने र नयाँ पुस्तालाई संस्कृतिसँग जोड्ने अवसर प्रदान गर्ने विश्वास रहिआएको छ।
Discussion about this post