सर्वसाधारणले आगामी एक वर्षमा घरजग्गा तथा हाउजिङ्गको मूल्य घट्ने अनुमान गरेका छन् । आगामी एक वर्षमा घरजग्गा तथा हाउजिङको मूल्य ९.७ प्रतिशतले घट्ने अपेक्षा गरेका हुन् ।
नेपाल राष्ट्र बैंकले हालै प्रकाशित गरेको चालु आर्थिक वर्ष २०७९/८० प्रथम त्रैमासिकको अपेक्षित मुद्रास्फीति सर्वेक्षणको नतिजाले यस्तो देखाएको हो ।
बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरुमा लगानीयोग्य पुँजीको अभाव र कित्ताकाटको समस्यामा घरजग्गा कारोबार घटिरहेको छ । तर, पनि सर्वसाधारणले भने घट्ने अपेक्षा राखेका छन् । बैंक, वित्तीय संस्थामा देखिएको तरलता अभावका साथै भू–उपयोग नियमावली २०७९ अनुसार स्थानीय तहले जग्गा वर्गीकरण नगर्दा कित्ताकाट हुन नसकी घरजग्गा कारोबार घटिरहेको छ । यसले गर्दा सर्वसाधारणले आगामी दिनमा मूल्य घट्ने अनुमान गरेका हुन् ।
सो सर्वेक्षण गत असोज २३ गतेदेखि २९ गतेसम्म (अक्टोबर ०९ देखि १५ अक्टोबर, २०२२) सम्म ५७ रहका ६० हजार बजार क्षेत्रका व्यक्तिहरुसंग अन्तर्वार्ता मार्फत सम्पन्न गरेको थियो । राष्ट्र बैंकका अनुसार अघिल्लो सर्वेक्षणको तलुनामा थप ८९९ व्यक्ति थपिएका छन् ।
सर्वेक्षणमा घरजग्गा तथा हाउजिङको मूल्य तीन महिनामा १० प्रतिशतले र आगामी एक वर्षमा ९.७ प्रतिशतले घट्ने अपेक्षा राखेका छन् । तर, मूल्य घट्ने अनुमान गर्नेको संख्या थोरै भए पनि अघिल्ला सर्वेक्षणको तुलनामा वृद्धि भएको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ ।
यसअघि २०७९ असारमा सर्वेक्षण गरेको थियो । सो सर्वेक्षणमा सर्वसाधारणहरुले तीन महिनामा घरजग्गाको मूल्य ५.९ प्रतिशतले घट्ने बताएका थिए । यस्तै, गत वर्ष २०७८ को चैतमा घरजग्गाको मूल्य ६.५ प्रतिशत र २०७८ पुसमा २.४ प्रतिशतले घट्ने बताएका थिए ।
२०७९ असारमा ५.९ प्रतिशतले, २०७८ चैतमा ४.२ प्रतिशतले र २०७८ पुसमा ३.२ प्रतिशतले एक वर्षमा घरजग्गाको मूल्य घट्ने आकलन गरेको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ । सर्वेक्षणमा ५३ प्रतिशतले आगामी तीन महिनामा ५३ प्रतिशतले र एक वर्षमा ७९.२ प्रतिशतले घरजग्गाको मूल्य बढ्ने अनुमान गरेको राष्ट्र प्रतिवेदनमा उल्लेख छ ।
तर, पछिल्लो समय नेपालमा घरजग्गा खरिदबिक्री गर्नेको संख्यामा सोचे जस्तो नभएको पाइएको छ भुमि व्यवस्थापन तथा अभिलेख विभागको तथ्याङ्क अनुसार चालु आवको चार महिनामा देशभर २७ हजार ९३९ वटा घर जग्गा कारोबार भएको छ ।
असोज मसान्तको तुलनमा भने कात्तिक घर जग्गा कारोबार ८.३३ प्रतिशतले बढी हो । असोज मसान्तसम्ममा २५ हजार ७८९ घरजग्गा खरिदबिक्री भएको विभागले जनाएको छ । कात्तिक महिनामा घरजग्गा कारोबारबाट ३ अर्ब बढी राजश्व संकलन भएको छ । देशभरका मालमोत कार्यालयहरुबाट उक्त अवधिमा ३ अर्ब ७६ लाख २५ हजार बढी राजश्व संकलन भएको छ ।
कात्तिक महिनामा १० हजार ५४४ जग्गा कित्ताकाट भएको हो । योसंगै कात्तिक २२ हजार ५६५ कित्ता कायम भएको विभागले जनाएको छ । असोजमा भने ९ हजार ४२६ जग्गा कित्ताकाट भई १९ हजार १७८ कित्ता कायम भएको थियो ।
अनिवार्य वर्गीकरण र बैंकहरुको निरन्तर बढ्दो ब्याजदरका कारण घरजग्गा कारोबारमा सोचे जस्तो प्रगति नभएको विभागले जनाएको छ । सरकारले गत जेठ २३ मा भू–उपयोग नियमावली–२०७९ ले नियमावली अनुसार वर्गीकरण नभएका कारोबार गर्न नपाइने व्यवस्था जारी गरेको थियो । त्यसपछि नै व्यवसायमा कमी आउँन थालेको हो । धेरै स्थानीय तहले जग्गाको वर्गीकरण नगरेकाले जग्गा किनबेच गर्न चाहानेलाई पनि समस्या भईरहेको छ ।
स्रोत-अर्थपथ बाट
Discussion about this post