जनकपुरधाम/मंसिर ५ गते। मधेश प्रदेशका महिलाहरूमा रक्तअल्पताको समस्या थप गम्भीर बन्दै गएको तथ्यांकले देखाएको छ। जनकपुरधाममा शुक्रबारदेखि सुरु भएको आर्थिक वर्ष २०८१/८२ को स्वास्थ्य कार्यक्रमसम्बन्धी प्रदेशस्तरीय वार्षिक समीक्षा गोष्ठीमा स्वास्थ्य निर्देशनालयका निर्देशक सरोजचन्द्र न्यौपानेले प्रस्तुत गरेको तथ्यांक अनुसार मधेशमा ५२.४ प्रतिशत महिलामा रक्तअल्पता देखिएको छ।
निर्देशक न्यौपानेका अनुसार महिलामा महिनावारी गडबडी, गर्भावस्था र प्रसूति प्रक्रियामा हुने रक्तस्रावका कारण रातो रक्तकोषको कमी भई रक्तअल्पता बढ्ने गरेको छ। गर्भवती महिलामध्ये आर्थिक वर्ष २०७८/७९ मा मात्र ४८ प्रतिशतले १८० दिनको आइरन चक्की पाएको तथ्यांकले देखाउँछ। नियमित रूपमा आइरन चक्की नखाने, खानामा पोषणयुक्त पदार्थको अभाव, गेडागुडी, सागसब्जी, फलफूल, माछा–मासु जस्ता आइरनयुक्त खाना पर्याप्त नखानुजस्ता कारणले महिलामा रक्तअल्पता बढिरहेको उनले बताए।
नेपालका प्रदेशहरूमध्ये कर्णालीमा सबैभन्दा कम २१.२ प्रतिशत महिलामा रक्तअल्पता देखिएको छ भने लुम्बिनीमा यो दर ४४.४ प्रतिशत रहेको छ। मधेशमा भने लक्ष्यअनुसार रक्तअल्पता कमी गर्न चुनौती रहँदै आएको स्वास्थ्य निर्देशनालयको मूल्यांकन छ। ग्रामीण भेगका महिलामा जनचेतनाको कमी, पोषिलो खाना नपाइने अवस्था, स्वास्थ्य संस्थाले वितरण गरेको आइरन चक्की नियमित नखाइने प्रवृत्ति प्रमुख कारणका रूपमा पहिचान गरिएको छ।
परीक्षण गरिएका पाँच वर्षमुनीका बालबालिका तथा १५–४९ वर्षका गर्भवती महिलामध्ये झण्डै ६० प्रतिशतमा रक्तअल्पताको समस्या देखिएको छ। प्रजनन क्षमताका तर गर्भवती नभएका १५–५० वर्ष उमेरका महिलामा भने यो समस्या तुलनात्मक रूपमा कम देखिएको निर्देशक न्यौपानेले बताए।
गोष्ठीमा प्रस्तुत विवरणअनुसार मधेशमा क्षयरोग, कुष्ठरोग तथा कुपोषणको अवस्थामामा केही वर्षयता सुधार देखिएको भए पनि पोषण अभावका कारण बालबालिकामा कुपोषणको समस्या भने अझै चुनौतीपूर्ण छ।
स्वास्थ्य निर्देशनालयद्वारा आयोजित तीन दिने समीक्षा गोष्ठीको उद्घाटन मुख्यमन्त्री तथा स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्री सरोजकुमार यादवले गरेका थिए। उनले स्वास्थ्य र शिक्षामा पछि परेको मधेशमा आमनागरिकको स्वास्थ्य सेवा पहुँच विस्तारमा सरकार तथा स्वास्थ्यकर्मीको भूमिकालाई महत्वपूर्ण बताउँदै स्वास्थ्य प्रणाली सबल बनाउन आग्रह गरे।
गोष्ठीमा स्वास्थ्य मन्त्रालयका सचिव ओमप्रसाद अर्याल, स्वास्थ्य तालिम केन्द्र बाराका निर्देशक डा. राजीवकुमार झा, आठै जिल्लाका स्वास्थ्य कार्यालय प्रमुख तथा फोकल पर्सनसहितका स्वास्थ्यकर्मीहरूले सहभागिता जनाएका थिए।
Discussion about this post